KMP - Gebruikersbijdragen [nl]

Voor- en vroegschoolse educatie in de grensregio

2026-04-09T10:20:15Z

JMelker:

{{Concept
|parent=Excellence_and_Innovation_in_Education
|category type=Project
|category page=
|category group=Excellence_and_Innovation_in_Education
}}

{{Heading
|background color=#e4ecf3
|heading=Voor- en vroegschoolse educatie in de grensregio
|start date=2025-05-01
|end date=
|summary=Toegang tot formele kinderopvang is ongelijk verdeeld, vooral in grensregio’s waar kinderen vaak buiten Nederland opgroeien. Tegelijk komen er landelijke veranderingen aan in het kinderopvangsysteem. Dit onderzoek brengt in kaart hoe ouders keuzes maken, welke effecten formele opvang heeft op gezinnen en kinderen en hoe beleid beter kan aansluiten bij lokale behoeften en kansengelijkheid kan bevorderen.}}

Formele kinderopvang speelt een belangrijke rol in de ontwikkeling van jonge kinderen. Ze leren er niet alleen tellen en kleuren, maar ook hoe ze met anderen omgaan en zelfstandig worden. Vooral in de eerste jaren legt dit een stevige basis voor school en hun verdere groei.

Voor ouders is formele kinderopvang vaak onmisbaar om werk en gezin te combineren. Het helpt hen economisch zelfstandig te zijn en draagt bij aan een sterke, verbonden samenleving. Toch is formele kinderopvang lang niet voor iedereen even toegankelijk. Financiële, praktische of culturele drempels kunnen deelname lastig maken – en dat vergroot de ongelijkheid in ontwikkelkansen tussen kinderen.

In grensregio's, zoals delen van Zeeland en West-Brabant, spelen extra uitdagingen. Zo gaan relatief veel jonge kinderen uit deze gebieden naar opvang en later naar school in België. Deze situatie creëert een disbalans tussen voorzieningen en ontwikkelingen in Nederland en stelt beleidsmakers voor de uitdaging om beter aan te sluiten bij de behoeften van gezinnen in deze regios's.

Daarnaast is het landelijke beleid rondom kinderopvang in beweging. De overheid is voornemens het stelsel van kinderopvangtoeslag te hervormen, waarbij kinderopvang vanaf 2029 vrijwel kosteloos zou worden voor werkende ouders en een maximaal vergoedingspercentage van 96% voor alle gezinnen zou gelden. De precieze uitwerking en effecten van deze beleidswijziging zijn echter nog onzeker. Voor kinderopvangorganisaties is het belangrijk om op tijd te anticiperen op deze veranderingen.

Dit onderzoeksproject is opgezet in samenwerking met twee kinderopvangorganisaties: Kinderopvang Zeeuws-Vlaanderen en Kober Kinderopvang in West-Brabant. Binnen het project werken beide organisaties gezamenlijk aan het verkrijgen van inzicht in ouderkeuzes en het gebruik van kinderopvangvoorzieningen.

'''Kinderopvang Zeeuws-Vlaanderen: evaluatie gratis voorschool'''

Kinderopvang Zeeuws-Vlaanderen voerde in de periode 2022–2024 een pilot uit met gratis kinderopvang in een aantal kernen. Deze pilot sloot aan bij het kabinetsvoornemen om kinderopvang in Nederland vrijwel kosteloos te maken. Door het uitstellen van deze landelijke plannen ontstond echter een mismatch met de financiering vanuit de Regio Deal, waardoor de pilot is beëindigd. Het lectoraat ''Healthy Region'' van HZ University of Applied Sciences heeft deze pilot onderzocht.

In aansluiting hierop bieden verschillende gemeenten in Zeeuws-Vlaanderen gratis voorschoolse educatie aan. De gemeente Sluis stelt vanaf januari 2025 voorschool beschikbaar voor peuters van twee tot vier jaar. De gemeenten Terneuzen en Hulst volgen vanaf augustus 2025, waarbij het aanbod geldt voor peuters van respectievelijk tweeënhalf tot vier jaar. In Terneuzen betreft dit vier uur per week en in Hulst acht uur per week. Deze regeling loopt tot en met 31 december 2026.

Het doel van het onderzoeksproject is om inzicht te verkrijgen in de ervaringen en afwegingen van ouders met betrekking tot formele kinderopvang. Hierbij wordt specifiek gekeken naar toegankelijkheid, maatschappelijke betekenis en de verwachte impact van beleidswijzigingen. Daarnaast richt het onderzoek zich op het gebruik en de waardering van het gratis voorschoolse aanbod binnen de betrokken gemeenten. De volgende onderzoeksvragen staan centraal:

· Welke factoren bepalen de keuze van ouders om wel of geen gebruik te maken van formele kinderopvang?

· Welke factoren bepalen de keuze van ouders om wel of geen gebruik te maken van gratis voorschool in hun gemeente?

· Welke impact heeft gratis voorschool op het aantal dagdelen dat ouders afnemen?

· Welke impact heeft gratis voorschool op de arbeidsparticipatie van ouders?

· En welke voor- en nadelen van gratis voorschool ervaren ouders op kind- en gezinsniveau?

In de periode januari–februari 2026 is een vragenlijst verspreid onder ouders van kinderen van twee tot vier jaar via het klantenbestand van Kinderopvang Zeeuws-Vlaanderen. Een eerste analyse van de resultaten is samengevat in een [https://www.canva.com/design/DAHAR2m_klQ/CIzMOIiC3ARzHsln5TgcUQ/view?utm_content=DAHAR2m_klQ&utm_campaign=designshare&utm_medium=link2&utm_source=uniquelinks&utlId=hbadfacc581 factsheet].

'''Kober Kinderopvang: voorbereiding op gratis kinderopvang'''

Kober Kinderopvang is een maatschappelijke kinderopvangorganisatie in West-Brabant met meer dan tweehonderd locaties. De organisatie zet zich actief in voor gelijke kansen voor ieder kind en werkt nauw samen met maatschappelijke partners, waaronder scholen, gemeenten en andere (jeugd)organisaties.

Een deel van de locaties van Kober bevindt zich in het grensgebied met België en heeft te maken met vergelijkbare vraagstukken als in Zeeuws-Vlaanderen. Ook hier kiest een structureel deel van de ouders voor kinderopvang in België. Hoewel Kober momenteel geen gratis kinderopvang aanbiedt, heeft de organisatie behoefte aan verdiepend inzicht in de motieven van ouders om al dan niet gebruik te maken van formele kinderopvang, evenals hun verwachtingen ten aanzien van toekomstige beleidsontwikkelingen, zoals gratis voorschool. De volgende onderzoeksvragen staan centraal:

· Welke factoren bepalen de keuze van ouders om wel of geen gebruik te maken van formele kinderopvang?

· Wat ervaren ouders als meerwaarde van een kinderdagverblijf/peutergroep op kind- en gezinsniveau?

· Wat zou gratis kinderopvang kunnen betekenen voor a) afname van dagdelen en b) de arbeidsparticipatie en werk-/gezinbalans van ouders?

Begin 2026 heeft Kober een vragenlijst uitgezet onder alle ouders binnen het huidige klantenbestand.{{About
|start date=2025-05-01|status=lopend|stakeholder=Kinderopvang Zeeuws-Vlaanderen, Kober Kinderopvang|contributor=Hilde Kooiker,|researcher=Simone Polderdijk|contact=Simone Polderdijk
}}

Voor- en vroegschoolse educatie in de grensregio

2026-04-09T10:17:03Z

JMelker:

{{Concept
|parent=Excellence_and_Innovation_in_Education
|category type=Project
|category page=
|category group=Excellence_and_Innovation_in_Education
}}

{{Heading
|background color=#e4ecf3
|heading=Voor- en vroegschoolse educatie in de grensregio
|start date=2025-05-01
|end date=
|summary=Toegang tot formele kinderopvang is ongelijk verdeeld, vooral in grensregio’s waar kinderen vaak buiten Nederland opgroeien. Tegelijk komen er landelijke veranderingen aan in het kinderopvangsysteem. Dit onderzoek brengt in kaart hoe ouders keuzes maken, welke effecten formele opvang heeft op gezinnen en kinderen en hoe beleid beter kan aansluiten bij lokale behoeften en kansengelijkheid kan bevorderen.}}

Formele kinderopvang speelt een belangrijke rol in de ontwikkeling van jonge kinderen. Ze leren er niet alleen tellen en kleuren, maar ook hoe ze met anderen omgaan en zelfstandig worden. Vooral in de eerste jaren legt dit een stevige basis voor school en hun verdere groei.

Voor ouders is formele kinderopvang vaak onmisbaar om werk en gezin te combineren. Het helpt hen economisch zelfstandig te zijn en draagt bij aan een sterke, verbonden samenleving. Toch is formele kinderopvang lang niet voor iedereen even toegankelijk. Financiële, praktische of culturele drempels kunnen deelname lastig maken – en dat vergroot de ongelijkheid in ontwikkelkansen tussen kinderen.

In grensregio's, zoals delen van Zeeland en West-Brabant, spelen extra uitdagingen. Zo gaan relatief veel jonge kinderen uit deze gebieden naar opvang en later naar school in België. Deze situatie creëert een disbalans tussen voorzieningen en ontwikkelingen in Nederland en stelt beleidsmakers voor de uitdaging om beter aan te sluiten bij de behoeften van gezinnen in deze regios's.

Daarnaast is het landelijke beleid rondom kinderopvang in beweging. De overheid is voornemens het stelsel van kinderopvangtoeslag te hervormen, waarbij kinderopvang vanaf 2029 vrijwel kosteloos zou worden voor werkende ouders en een maximaal vergoedingspercentage van 96% voor alle gezinnen zou gelden. De precieze uitwerking en effecten van deze beleidswijziging zijn echter nog onzeker. Voor kinderopvangorganisaties is het belangrijk om op tijd te anticiperen op deze veranderingen.

Dit onderzoeksproject is opgezet in samenwerking met twee kinderopvangorganisaties: Kinderopvang Zeeuws-Vlaanderen en Kober Kinderopvang in West-Brabant. Binnen het project werken beide organisaties gezamenlijk aan het verkrijgen van inzicht in ouderkeuzes en het gebruik van kinderopvangvoorzieningen.

'''Kinderopvang Zeeuws-Vlaanderen: evaluatie gratis voorschool'''

Kinderopvang Zeeuws-Vlaanderen voerde in de periode 2022–2024 een pilot uit met gratis kinderopvang in een aantal kernen. Deze pilot sloot aan bij het kabinetsvoornemen om kinderopvang in Nederland vrijwel kosteloos te maken. Door het uitstellen van deze landelijke plannen ontstond echter een mismatch met de financiering vanuit de Regio Deal, waardoor de pilot is beëindigd. Het lectoraat ''Healthy Region'' van HZ University of Applied Sciences heeft deze [https://zvldebesteplek.nl/projecten/de-kraamkamer pilot] onderzocht.

In aansluiting hierop bieden verschillende gemeenten in Zeeuws-Vlaanderen gratis voorschoolse educatie aan. De gemeente Sluis stelt vanaf januari 2025 voorschool beschikbaar voor peuters van twee tot vier jaar. De gemeenten Terneuzen en Hulst volgen vanaf augustus 2025, waarbij het aanbod geldt voor peuters van respectievelijk tweeënhalf tot vier jaar. In Terneuzen betreft dit vier uur per week en in Hulst acht uur per week. Deze regeling loopt tot en met 31 december 2026.

Het doel van het onderzoeksproject is om inzicht te verkrijgen in de ervaringen en afwegingen van ouders met betrekking tot formele kinderopvang. Hierbij wordt specifiek gekeken naar toegankelijkheid, maatschappelijke betekenis en de verwachte impact van beleidswijzigingen. Daarnaast richt het onderzoek zich op het gebruik en de waardering van het gratis voorschoolse aanbod binnen de betrokken gemeenten. De volgende onderzoeksvragen staan centraal:

· Welke factoren bepalen de keuze van ouders om wel of geen gebruik te maken van formele kinderopvang?

· Welke factoren bepalen de keuze van ouders om wel of geen gebruik te maken van gratis voorschool in hun gemeente?

· Welke impact heeft gratis voorschool op het aantal dagdelen dat ouders afnemen?

· Welke impact heeft gratis voorschool op de arbeidsparticipatie van ouders?

· En welke voor- en nadelen van gratis voorschool ervaren ouders op kind- en gezinsniveau?

In de periode januari–februari 2026 is een vragenlijst verspreid onder ouders van kinderen van twee tot vier jaar via het klantenbestand van Kinderopvang Zeeuws-Vlaanderen. Een eerste analyse van de resultaten is samengevat in een factsheet.

'''Kober Kinderopvang: voorbereiding op gratis kinderopvang'''

Kober Kinderopvang is een maatschappelijke kinderopvangorganisatie in West-Brabant met meer dan tweehonderd locaties. De organisatie zet zich actief in voor gelijke kansen voor ieder kind en werkt nauw samen met maatschappelijke partners, waaronder scholen, gemeenten en andere (jeugd)organisaties.

Een deel van de locaties van Kober bevindt zich in het grensgebied met België en heeft te maken met vergelijkbare vraagstukken als in Zeeuws-Vlaanderen. Ook hier kiest een structureel deel van de ouders voor kinderopvang in België. Hoewel Kober momenteel geen gratis kinderopvang aanbiedt, heeft de organisatie behoefte aan verdiepend inzicht in de motieven van ouders om al dan niet gebruik te maken van formele kinderopvang, evenals hun verwachtingen ten aanzien van toekomstige beleidsontwikkelingen, zoals gratis voorschool. De volgende onderzoeksvragen staan centraal:

· Welke factoren bepalen de keuze van ouders om wel of geen gebruik te maken van formele kinderopvang?

· Wat ervaren ouders als meerwaarde van een kinderdagverblijf/peutergroep op kind- en gezinsniveau?

· Wat zou gratis kinderopvang kunnen betekenen voor a) afname van dagdelen en b) de arbeidsparticipatie en werk-/gezinbalans van ouders?

Begin 2026 heeft Kober een vragenlijst uitgezet onder alle ouders binnen het huidige klantenbestand.{{About
|start date=2025-05-01|status=lopend|stakeholder=Kinderopvang Zeeuws-Vlaanderen, Kober Kinderopvang|contributor=Hilde Kooiker,|researcher=Simone Polderdijk|contact=Simone Polderdijk
}}

Voor- en vroegschoolse educatie in de grensregio

2026-04-09T10:08:20Z

JMelker:

{{Concept
|parent=Excellence_and_Innovation_in_Education
|category type=Project
|category page=
|category group=Excellence_and_Innovation_in_Education
}}

{{Heading
|background color=#e4ecf3
|heading=Voor- en vroegschoolse educatie in de grensregio
|start date=2025-05-01
|end date=
|summary=Toegang tot formele kinderopvang is ongelijk verdeeld, vooral in grensregio’s waar kinderen vaak buiten Nederland opgroeien. Tegelijk komen er landelijke veranderingen aan in het kinderopvangsysteem. Dit onderzoek brengt in kaart hoe ouders keuzes maken, welke effecten formele opvang heeft op gezinnen en kinderen en hoe beleid beter kan aansluiten bij lokale behoeften en kansengelijkheid kan bevorderen.}}

Formele kinderopvang speelt een belangrijke rol in de ontwikkeling van jonge kinderen. Ze leren er niet alleen tellen en kleuren, maar ook hoe ze met anderen omgaan en zelfstandig worden. Vooral in de eerste jaren legt dit een stevige basis voor school en hun verdere groei.

Voor ouders is formele kinderopvang vaak onmisbaar om werk en gezin te combineren. Het helpt hen economisch zelfstandig te zijn en draagt bij aan een sterke, verbonden samenleving. Toch is formele kinderopvang lang niet voor iedereen even toegankelijk. Financiële, praktische of culturele drempels kunnen deelname lastig maken – en dat vergroot de ongelijkheid in ontwikkelkansen tussen kinderen.

In grensregio's, zoals delen van Zeeland en West-Brabant, spelen extra uitdagingen. Zo gaan relatief veel jonge kinderen uit deze gebieden naar opvang en later naar school in België. Deze situatie creëert een disbalans tussen voorzieningen en ontwikkelingen in Nederland en stelt beleidsmakers voor de uitdaging om beter aan te sluiten bij de behoeften van gezinnen in deze regios's.

Daarnaast is het landelijke beleid rondom kinderopvang in beweging. De overheid is voornemens het stelsel van kinderopvangtoeslag te hervormen, waarbij kinderopvang vanaf 2029 vrijwel kosteloos zou worden voor werkende ouders en een maximaal vergoedingspercentage van 96% voor alle gezinnen zou gelden. De precieze uitwerking en effecten van deze beleidswijziging zijn echter nog onzeker. Voor kinderopvangorganisaties is het belangrijk om op tijd te anticiperen op deze veranderingen.

Dit onderzoeksproject is opgezet in samenwerking met twee kinderopvangorganisaties: Kinderopvang Zeeuws-Vlaanderen en Kober Kinderopvang in West-Brabant. Binnen het project werken beide organisaties gezamenlijk aan het verkrijgen van inzicht in ouderkeuzes en het gebruik van kinderopvangvoorzieningen.

'''Kinderopvang Zeeuws-Vlaanderen: evaluatie gratis voorschool'''

Kinderopvang Zeeuws-Vlaanderen voerde in de periode 2022–2024 een pilot uit met gratis kinderopvang in een aantal kernen. Deze pilot sloot aan bij het kabinetsvoornemen om kinderopvang in Nederland vrijwel kosteloos te maken. Door het uitstellen van deze landelijke plannen ontstond echter een mismatch met de financiering vanuit de Regio Deal, waardoor de pilot is beëindigd. Het lectoraat ''Healthy Region'' van HZ University of Applied Sciences heeft deze pilot onderzocht.

In aansluiting hierop bieden verschillende gemeenten in Zeeuws-Vlaanderen gratis voorschoolse educatie aan. De gemeente Sluis stelt vanaf januari 2025 voorschool beschikbaar voor peuters van twee tot vier jaar. De gemeenten Terneuzen en Hulst volgen vanaf augustus 2025, waarbij het aanbod geldt voor peuters van respectievelijk tweeënhalf tot vier jaar. In Terneuzen betreft dit vier uur per week en in Hulst acht uur per week. Deze regeling loopt tot en met 31 december 2026.

Het doel van het onderzoeksproject is om inzicht te verkrijgen in de ervaringen en afwegingen van ouders met betrekking tot formele kinderopvang. Hierbij wordt specifiek gekeken naar toegankelijkheid, maatschappelijke betekenis en de verwachte impact van beleidswijzigingen. Daarnaast richt het onderzoek zich op het gebruik en de waardering van het gratis voorschoolse aanbod binnen de betrokken gemeenten. De volgende onderzoeksvragen staan centraal:

· Welke factoren bepalen de keuze van ouders om wel of geen gebruik te maken van formele kinderopvang?

· Welke factoren bepalen de keuze van ouders om wel of geen gebruik te maken van gratis voorschool in hun gemeente?

· Welke impact heeft gratis voorschool op het aantal dagdelen dat ouders afnemen?

· Welke impact heeft gratis voorschool op de arbeidsparticipatie van ouders?

· En welke voor- en nadelen van gratis voorschool ervaren ouders op kind- en gezinsniveau?

In de periode januari–februari 2026 is een vragenlijst verspreid onder ouders van kinderen van twee tot vier jaar via het klantenbestand van Kinderopvang Zeeuws-Vlaanderen. Een eerste analyse van de resultaten is samengevat in een factsheet.

'''Kober Kinderopvang: voorbereiding op gratis kinderopvang'''

Kober Kinderopvang is een maatschappelijke kinderopvangorganisatie in West-Brabant met meer dan tweehonderd locaties. De organisatie zet zich actief in voor gelijke kansen voor ieder kind en werkt nauw samen met maatschappelijke partners, waaronder scholen, gemeenten en andere (jeugd)organisaties.

Een deel van de locaties van Kober bevindt zich in het grensgebied met België en heeft te maken met vergelijkbare vraagstukken als in Zeeuws-Vlaanderen. Ook hier kiest een structureel deel van de ouders voor kinderopvang in België. Hoewel Kober momenteel geen gratis kinderopvang aanbiedt, heeft de organisatie behoefte aan verdiepend inzicht in de motieven van ouders om al dan niet gebruik te maken van formele kinderopvang, evenals hun verwachtingen ten aanzien van toekomstige beleidsontwikkelingen, zoals gratis voorschool. De volgende onderzoeksvragen staan centraal:

· Welke factoren bepalen de keuze van ouders om wel of geen gebruik te maken van formele kinderopvang?

· Wat ervaren ouders als meerwaarde van een kinderdagverblijf/peutergroep op kind- en gezinsniveau?

· Wat zou gratis kinderopvang kunnen betekenen voor a) afname van dagdelen en b) de arbeidsparticipatie en werk-/gezinbalans van ouders?

Begin 2026 heeft Kober een vragenlijst uitgezet onder alle ouders binnen het huidige klantenbestand.{{About
|start date=2025-05-01|status=lopend|stakeholder=Kinderopvang Zeeuws-Vlaanderen, Kober Kinderopvang|contributor=Hilde Kooiker,|researcher=Simone Polderdijk|contact=Simone Polderdijk
}}

Kober Kinderopvang

2026-04-09T10:06:33Z

JMelker:

{{Concept
|parent=Stakeholders
|category type=Stakeholder
|category group=
}}
[[Bestand:Kober logo.png|miniatuur]]
{{Stakeholder|address=Tuinzigtlaan|house number=17|postal code=4813 XH|city=Breda|email=info@kober.nl|link=https://kober.nl/|phone=076 504 56 05}}

Bestand:Kober logo.png

2026-04-09T10:06:21Z

JMelker:

llll

Kober Kinderopvang

2026-04-09T10:01:10Z

JMelker: Created via Special:CreatePage

{{Concept
|parent=Stakeholders
|category type=Stakeholder
|category group=
}}

{{Stakeholder}}

Voor- en vroegschoolse educatie in de grensregio

2026-04-09T09:59:08Z

JMelker:

{{Concept
|parent=Excellence_and_Innovation_in_Education
|category type=Project
|category page=
|category group=Excellence_and_Innovation_in_Education
}}

{{Heading
|background color=#e4ecf3
|heading=Voor- en vroegschoolse educatie in de grensregio
|start date=2025-05-01
|end date=
|summary=Toegang tot formele kinderopvang is ongelijk verdeeld, vooral in grensregio’s waar kinderen vaak buiten Nederland opgroeien. Tegelijk komen er landelijke veranderingen aan in het kinderopvangsysteem. Dit onderzoek brengt in kaart hoe ouders keuzes maken, welke effecten formele opvang heeft op gezinnen en kinderen en hoe beleid beter kan aansluiten bij lokale behoeften en kansengelijkheid kan bevorderen.}}

Formele kinderopvang speelt een belangrijke rol in de ontwikkeling van jonge kinderen. Ze leren er niet alleen tellen en kleuren, maar ook hoe ze met anderen omgaan en zelfstandig worden. Vooral in de eerste jaren legt dit een stevige basis voor school en hun verdere groei.

Voor ouders is formele kinderopvang vaak onmisbaar om werk en gezin te combineren. Het helpt hen economisch zelfstandig te zijn en draagt bij aan een sterke, verbonden samenleving. Toch is formele kinderopvang lang niet voor iedereen even toegankelijk. Financiële, praktische of culturele drempels kunnen deelname lastig maken – en dat vergroot de ongelijkheid in ontwikkelkansen tussen kinderen.

In grensregio's, zoals delen van Zeeland en West-Brabant, spelen extra uitdagingen. Zo gaan relatief veel jonge kinderen uit deze gebieden naar opvang en later naar school in België. Deze situatie creëert een disbalans tussen voorzieningen en ontwikkelingen in Nederland en stelt beleidsmakers voor de uitdaging om beter aan te sluiten bij de behoeften van gezinnen in deze regios's.

Daarnaast is het landelijke beleid rondom kinderopvang in beweging. De overheid is voornemens het stelsel van kinderopvangtoeslag te hervormen, waarbij kinderopvang vanaf 2029 vrijwel kosteloos zou worden voor werkende ouders en een maximaal vergoedingspercentage van 96% voor alle gezinnen zou gelden. De precieze uitwerking en effecten van deze beleidswijziging zijn echter nog onzeker. Voor kinderopvangorganisaties is het belangrijk om op tijd te anticiperen op deze veranderingen.

Dit onderzoeksproject is opgezet in samenwerking met twee kinderopvangorganisaties: Kinderopvang Zeeuws-Vlaanderen en Kober Kinderopvang in West-Brabant. Binnen het project werken beide organisaties gezamenlijk aan het verkrijgen van inzicht in ouderkeuzes en het gebruik van kinderopvangvoorzieningen.

'''Kinderopvang Zeeuws-Vlaanderen: evaluatie gratis voorschool'''

Kinderopvang Zeeuws-Vlaanderen voerde in de periode 2022–2024 een pilot uit met gratis kinderopvang in een aantal kernen. Deze pilot sloot aan bij het kabinetsvoornemen om kinderopvang in Nederland vrijwel kosteloos te maken. Door het uitstellen van deze landelijke plannen ontstond echter een mismatch met de financiering vanuit de Regio Deal, waardoor de pilot is beëindigd. Het lectoraat ''Healthy Region'' van HZ University of Applied Sciences heeft deze pilot onderzocht.

In aansluiting hierop bieden verschillende gemeenten in Zeeuws-Vlaanderen gratis voorschoolse educatie aan. De gemeente Sluis stelt vanaf januari 2025 voorschool beschikbaar voor peuters van twee tot vier jaar. De gemeenten Terneuzen en Hulst volgen vanaf augustus 2025, waarbij het aanbod geldt voor peuters van respectievelijk tweeënhalf tot vier jaar. In Terneuzen betreft dit vier uur per week en in Hulst acht uur per week. Deze regeling loopt tot en met 31 december 2026.

Het doel van het onderzoeksproject is om inzicht te verkrijgen in de ervaringen en afwegingen van ouders met betrekking tot formele kinderopvang. Hierbij wordt specifiek gekeken naar toegankelijkheid, maatschappelijke betekenis en de verwachte impact van beleidswijzigingen. Daarnaast richt het onderzoek zich op het gebruik en de waardering van het gratis voorschoolse aanbod binnen de betrokken gemeenten. De volgende onderzoeksvragen staan centraal:

· Welke factoren bepalen de keuze van ouders om wel of geen gebruik te maken van formele kinderopvang?

· Welke factoren bepalen de keuze van ouders om wel of geen gebruik te maken van gratis voorschool in hun gemeente?

· Welke impact heeft gratis voorschool op het aantal dagdelen dat ouders afnemen?

· Welke impact heeft gratis voorschool op de arbeidsparticipatie van ouders?

· En welke voor- en nadelen van gratis voorschool ervaren ouders op kind- en gezinsniveau?

In de periode januari–februari 2026 is een vragenlijst verspreid onder ouders van kinderen van twee tot vier jaar via het klantenbestand van Kinderopvang Zeeuws-Vlaanderen. Een eerste analyse van de resultaten is samengevat in een factsheet.

'''Kober Kinderopvang: voorbereiding op gratis kinderopvang'''

Kober Kinderopvang is een maatschappelijke kinderopvangorganisatie in West-Brabant met meer dan tweehonderd locaties. De organisatie zet zich actief in voor gelijke kansen voor ieder kind en werkt nauw samen met maatschappelijke partners, waaronder scholen, gemeenten en andere (jeugd)organisaties.

Een deel van de locaties van Kober bevindt zich in het grensgebied met België en heeft te maken met vergelijkbare vraagstukken als in Zeeuws-Vlaanderen. Ook hier kiest een structureel deel van de ouders voor kinderopvang in België. Hoewel Kober momenteel geen gratis kinderopvang aanbiedt, heeft de organisatie behoefte aan verdiepend inzicht in de motieven van ouders om al dan niet gebruik te maken van formele kinderopvang, evenals hun verwachtingen ten aanzien van toekomstige beleidsontwikkelingen, zoals gratis voorschool. De volgende onderzoeksvragen staan centraal:

· Welke factoren bepalen de keuze van ouders om wel of geen gebruik te maken van formele kinderopvang?

· Wat ervaren ouders als meerwaarde van een kinderdagverblijf/peutergroep op kind- en gezinsniveau?

· Wat zou gratis kinderopvang kunnen betekenen voor a) afname van dagdelen en b) de arbeidsparticipatie en werk-/gezinbalans van ouders?

Begin 2026 heeft Kober een vragenlijst uitgezet onder alle ouders binnen het huidige klantenbestand.{{About
|start date=2025-05-01|status=lopend|stakeholder=|contributor=Hilde Kooiker,|researcher=Simone Polderdijk|contact=Simone Polderdijk
}}

Voor- en vroegschoolse educatie in de grensregio

2026-04-09T09:58:26Z

JMelker:

{{Concept
|parent=Excellence_and_Innovation_in_Education
|category type=Project
|category page=
|category group=Excellence_and_Innovation_in_Education
}}

{{Heading
|background color=#e4ecf3
|heading=Voor- en vroegschoolse educatie in de grensregio
|start date=2025-05-01
|end date=
|summary=Toegang tot formele kinderopvang is ongelijk verdeeld, vooral in grensregio’s waar kinderen vaak buiten Nederland opgroeien. Tegelijk komen er landelijke veranderingen aan in het kinderopvangsysteem. Dit onderzoek brengt in kaart hoe ouders keuzes maken, welke effecten formele opvang heeft op gezinnen en kinderen en hoe beleid beter kan aansluiten bij lokale behoeften en kansengelijkheid kan bevorderen.}}

Formele kinderopvang speelt een belangrijke rol in de ontwikkeling van jonge kinderen. Ze leren er niet alleen tellen en kleuren, maar ook hoe ze met anderen omgaan en zelfstandig worden. Vooral in de eerste jaren legt dit een stevige basis voor school en hun verdere groei.

Voor ouders is formele kinderopvang vaak onmisbaar om werk en gezin te combineren. Het helpt hen economisch zelfstandig te zijn en draagt bij aan een sterke, verbonden samenleving. Toch is formele kinderopvang lang niet voor iedereen even toegankelijk. Financiële, praktische of culturele drempels kunnen deelname lastig maken – en dat vergroot de ongelijkheid in ontwikkelkansen tussen kinderen.

In grensregio's, zoals delen van Zeeland en West-Brabant, spelen extra uitdagingen. Zo gaan relatief veel jonge kinderen uit deze gebieden naar opvang en later naar school in België. Deze situatie creëert een disbalans tussen voorzieningen en ontwikkelingen in Nederland en stelt beleidsmakers voor de uitdaging om beter aan te sluiten bij de behoeften van gezinnen in deze regios's.

Daarnaast is het landelijke beleid rondom kinderopvang in beweging. De overheid is voornemens het stelsel van kinderopvangtoeslag te hervormen, waarbij kinderopvang vanaf 2029 vrijwel kosteloos zou worden voor werkende ouders en een maximaal vergoedingspercentage van 96% voor alle gezinnen zou gelden. De precieze uitwerking en effecten van deze beleidswijziging zijn echter nog onzeker. Voor kinderopvangorganisaties is het belangrijk om op tijd te anticiperen op deze veranderingen.

Dit onderzoeksproject is opgezet in samenwerking met twee kinderopvangorganisaties: Kinderopvang Zeeuws-Vlaanderen en Kober Kinderopvang in West-Brabant. Binnen het project werken beide organisaties gezamenlijk aan het verkrijgen van inzicht in ouderkeuzes en het gebruik van kinderopvangvoorzieningen.

'''Kinderopvang Zeeuws-Vlaanderen: evaluatie gratis voorschool'''

Kinderopvang Zeeuws-Vlaanderen voerde in de periode 2022–2024 een pilot uit met gratis kinderopvang in een aantal kernen. Deze pilot sloot aan bij het kabinetsvoornemen om kinderopvang in Nederland vrijwel kosteloos te maken. Door het uitstellen van deze landelijke plannen ontstond echter een mismatch met de financiering vanuit de Regio Deal, waardoor de pilot is beëindigd. Het lectoraat ''Healthy Region'' van HZ University of Applied Sciences heeft deze pilot onderzocht.

In aansluiting hierop bieden verschillende gemeenten in Zeeuws-Vlaanderen gratis voorschoolse educatie aan. De gemeente Sluis stelt vanaf januari 2025 voorschool beschikbaar voor peuters van twee tot vier jaar. De gemeenten Terneuzen en Hulst volgen vanaf augustus 2025, waarbij het aanbod geldt voor peuters van respectievelijk tweeënhalf tot vier jaar. In Terneuzen betreft dit vier uur per week en in Hulst acht uur per week. Deze regeling loopt tot en met 31 december 2026.

Het doel van het onderzoeksproject is om inzicht te verkrijgen in de ervaringen en afwegingen van ouders met betrekking tot formele kinderopvang. Hierbij wordt specifiek gekeken naar toegankelijkheid, maatschappelijke betekenis en de verwachte impact van beleidswijzigingen. Daarnaast richt het onderzoek zich op het gebruik en de waardering van het gratis voorschoolse aanbod binnen de betrokken gemeenten. De volgende onderzoeksvragen staan centraal:

· Welke factoren bepalen de keuze van ouders om wel of geen gebruik te maken van formele kinderopvang?

· Welke factoren bepalen de keuze van ouders om wel of geen gebruik te maken van gratis voorschool in hun gemeente?

· Welke impact heeft gratis voorschool op het aantal dagdelen dat ouders afnemen?

· Welke impact heeft gratis voorschool op de arbeidsparticipatie van ouders?

· En welke voor- en nadelen van gratis voorschool ervaren ouders op kind- en gezinsniveau?

In de periode januari–februari 2026 is een vragenlijst verspreid onder ouders van kinderen van twee tot vier jaar via het klantenbestand van Kinderopvang Zeeuws-Vlaanderen. Een eerste analyse van de resultaten is samengevat in een factsheet.

'''Kober Kinderopvang: voorbereiding op gratis kinderopvang'''

Kober Kinderopvang is een maatschappelijke kinderopvangorganisatie in West-Brabant met meer dan tweehonderd locaties. De organisatie zet zich actief in voor gelijke kansen voor ieder kind en werkt nauw samen met maatschappelijke partners, waaronder scholen, gemeenten en andere (jeugd)organisaties.

Een deel van de locaties van Kober bevindt zich in het grensgebied met België en heeft te maken met vergelijkbare vraagstukken als in Zeeuws-Vlaanderen. Ook hier kiest een structureel deel van de ouders voor kinderopvang in België. Hoewel Kober momenteel geen gratis kinderopvang aanbiedt, heeft de organisatie behoefte aan verdiepend inzicht in de motieven van ouders om al dan niet gebruik te maken van formele kinderopvang, evenals hun verwachtingen ten aanzien van toekomstige beleidsontwikkelingen, zoals gratis voorschool. De volgende onderzoeksvragen staan centraal:

· Welke factoren bepalen de keuze van ouders om wel of geen gebruik te maken van formele kinderopvang?

· Wat ervaren ouders als meerwaarde van een kinderdagverblijf/peutergroep op kind- en gezinsniveau?

· Wat zou gratis kinderopvang kunnen betekenen voor a) afname van dagdelen en b) de arbeidsparticipatie en werk-/gezinbalans van ouders?

Begin 2026 heeft Kober een vragenlijst uitgezet onder alle ouders binnen het huidige klantenbestand.{{About
|start date=2025-05-01|status=lopend|stakeholder=|contributor=Hilde Kooiker,
Simone Polderdijk|contact=Simone Polderdijk
}}

Voor- en vroegschoolse educatie in de grensregio

2026-04-09T09:48:37Z

JMelker:

{{Concept
|parent=Excellence_and_Innovation_in_Education
|category type=Project
|category page=
|category group=Excellence_and_Innovation_in_Education
}}

{{Heading
|background color=#e4ecf3
|heading=Voor- en vroegschoolse educatie in de grensregio
|start date=2025-05-01
|end date=
|summary=Toegang tot formele kinderopvang is ongelijk verdeeld, vooral in grensregio’s waar kinderen vaak buiten Nederland opgroeien. Tegelijk komen er landelijke veranderingen aan in het kinderopvangsysteem. Dit onderzoek brengt in kaart hoe ouders keuzes maken, welke effecten formele opvang heeft op gezinnen en kinderen en hoe beleid beter kan aansluiten bij lokale behoeften en kansengelijkheid kan bevorderen.}}

Formele kinderopvang speelt een belangrijke rol in de ontwikkeling van jonge kinderen. Ze leren er niet alleen tellen en kleuren, maar ook hoe ze met anderen omgaan en zelfstandig worden. Vooral in de eerste jaren legt dit een stevige basis voor school en hun verdere groei.

Voor ouders is formele kinderopvang vaak onmisbaar om werk en gezin te combineren. Het helpt hen economisch zelfstandig te zijn en draagt bij aan een sterke, verbonden samenleving. Toch is formele kinderopvang lang niet voor iedereen even toegankelijk. Financiële, praktische of culturele drempels kunnen deelname lastig maken – en dat vergroot de ongelijkheid in ontwikkelkansen tussen kinderen.

In grensregio's, zoals delen van Zeeland en West-Brabant, spelen extra uitdagingen. Zo gaan relatief veel jonge kinderen uit deze gebieden naar opvang en later naar school in België. Deze situatie creëert een disbalans tussen voorzieningen en ontwikkelingen in Nederland en stelt beleidsmakers voor de uitdaging om beter aan te sluiten bij de behoeften van gezinnen in deze regios's.

Daarnaast is het landelijke beleid rondom kinderopvang in beweging. De overheid is voornemens het stelsel van kinderopvangtoeslag te hervormen, waarbij kinderopvang vanaf 2029 vrijwel kosteloos zou worden voor werkende ouders en een maximaal vergoedingspercentage van 96% voor alle gezinnen zou gelden. De precieze uitwerking en effecten van deze beleidswijziging zijn echter nog onzeker. Voor kinderopvangorganisaties is het belangrijk om op tijd te anticiperen op deze veranderingen.

Dit onderzoeksproject is opgezet in samenwerking met twee kinderopvangorganisaties: Kinderopvang Zeeuws-Vlaanderen en Kober Kinderopvang in West-Brabant. Binnen het project werken beide organisaties gezamenlijk aan het verkrijgen van inzicht in ouderkeuzes en het gebruik van kinderopvangvoorzieningen.

'''Kinderopvang Zeeuws-Vlaanderen: evaluatie gratis voorschool'''

Kinderopvang Zeeuws-Vlaanderen voerde in de periode 2022–2024 een pilot uit met gratis kinderopvang in een aantal kernen. Deze pilot sloot aan bij het kabinetsvoornemen om kinderopvang in Nederland vrijwel kosteloos te maken. Door het uitstellen van deze landelijke plannen ontstond echter een mismatch met de financiering vanuit de Regio Deal, waardoor de pilot is beëindigd. Het lectoraat ''Healthy Region'' van HZ University of Applied Sciences heeft deze pilot onderzocht.

In aansluiting hierop bieden verschillende gemeenten in Zeeuws-Vlaanderen gratis voorschoolse educatie aan. De gemeente Sluis stelt vanaf januari 2025 voorschool beschikbaar voor peuters van twee tot vier jaar. De gemeenten Terneuzen en Hulst volgen vanaf augustus 2025, waarbij het aanbod geldt voor peuters van respectievelijk tweeënhalf tot vier jaar. In Terneuzen betreft dit vier uur per week en in Hulst acht uur per week. Deze regeling loopt tot en met 31 december 2026.

Het doel van het onderzoeksproject is om inzicht te verkrijgen in de ervaringen en afwegingen van ouders met betrekking tot formele kinderopvang. Hierbij wordt specifiek gekeken naar toegankelijkheid, maatschappelijke betekenis en de verwachte impact van beleidswijzigingen. Daarnaast richt het onderzoek zich op het gebruik en de waardering van het gratis voorschoolse aanbod binnen de betrokken gemeenten. De volgende onderzoeksvragen staan centraal:

· Welke factoren bepalen de keuze van ouders om wel of geen gebruik te maken van formele kinderopvang?

· Welke factoren bepalen de keuze van ouders om wel of geen gebruik te maken van gratis voorschool in hun gemeente?

· Welke impact heeft gratis voorschool op het aantal dagdelen dat ouders afnemen?

· Welke impact heeft gratis voorschool op de arbeidsparticipatie van ouders?

· En welke voor- en nadelen van gratis voorschool ervaren ouders op kind- en gezinsniveau?

In de periode januari–februari 2026 is een vragenlijst verspreid onder ouders van kinderen van twee tot vier jaar via het klantenbestand van Kinderopvang Zeeuws-Vlaanderen. Een eerste analyse van de resultaten is samengevat in een factsheet.

'''Kober Kinderopvang: voorbereiding op gratis kinderopvang'''

Kober Kinderopvang is een maatschappelijke kinderopvangorganisatie in West-Brabant met meer dan tweehonderd locaties. De organisatie zet zich actief in voor gelijke kansen voor ieder kind en werkt nauw samen met maatschappelijke partners, waaronder scholen, gemeenten en andere (jeugd)organisaties.

Een deel van de locaties van Kober bevindt zich in het grensgebied met België en heeft te maken met vergelijkbare vraagstukken als in Zeeuws-Vlaanderen. Ook hier kiest een structureel deel van de ouders voor kinderopvang in België. Hoewel Kober momenteel geen gratis kinderopvang aanbiedt, heeft de organisatie behoefte aan verdiepend inzicht in de motieven van ouders om al dan niet gebruik te maken van formele kinderopvang, evenals hun verwachtingen ten aanzien van toekomstige beleidsontwikkelingen, zoals gratis voorschool. De volgende onderzoeksvragen staan centraal:

· Welke factoren bepalen de keuze van ouders om wel of geen gebruik te maken van formele kinderopvang?

· Wat ervaren ouders als meerwaarde van een kinderdagverblijf/peutergroep op kind- en gezinsniveau?

· Wat zou gratis kinderopvang kunnen betekenen voor a) afname van dagdelen en b) de arbeidsparticipatie en werk-/gezinbalans van ouders?

Begin 2026 heeft Kober een vragenlijst uitgezet onder alle ouders binnen het huidige klantenbestand.{{About
|stakeholder=ANWB, ANWB|contact=
}}

Voor- en vroegschoolse educatie in de grensregio

2026-04-09T09:44:37Z

JMelker:

{{Concept
|parent=Excellence_and_Innovation_in_Education
|category type=Project
|category page=
|category group=Excellence_and_Innovation_in_Education
}}

{{Heading
|background color=#e4ecf3
|heading=Voor- en vroegschoolse educatie in de grensregio
|start date=2025-05-01
|end date=
|summary=Toegang tot formele kinderopvang is ongelijk verdeeld, vooral in grensregio’s waar kinderen vaak buiten Nederland opgroeien. Tegelijk komen er landelijke veranderingen aan in het kinderopvangsysteem. Dit onderzoek brengt in kaart hoe ouders keuzes maken, welke effecten formele opvang heeft op gezinnen en kinderen en hoe beleid beter kan aansluiten bij lokale behoeften en kansengelijkheid kan bevorderen.}}

Formele kinderopvang speelt een belangrijke rol in de ontwikkeling van jonge kinderen. Ze leren er niet alleen tellen en kleuren, maar ook hoe ze met anderen omgaan en zelfstandig worden. Vooral in de eerste jaren legt dit een stevige basis voor school en hun verdere groei.

Voor ouders is formele kinderopvang vaak onmisbaar om werk en gezin te combineren. Het helpt hen economisch zelfstandig te zijn en draagt bij aan een sterke, verbonden samenleving. Toch is formele kinderopvang lang niet voor iedereen even toegankelijk. Financiële, praktische of culturele drempels kunnen deelname lastig maken – en dat vergroot de ongelijkheid in ontwikkelkansen tussen kinderen.

In grensregio's, zoals delen van Zeeland en West-Brabant, spelen extra uitdagingen. Zo gaan relatief veel jonge kinderen uit deze gebieden naar opvang en later naar school in België. Deze situatie creëert een disbalans tussen voorzieningen en ontwikkelingen in Nederland en stelt beleidsmakers voor de uitdaging om beter aan te sluiten bij de behoeften van gezinnen in deze regios's.

Daarnaast is het landelijke beleid rondom kinderopvang in beweging. De overheid is voornemens het stelsel van kinderopvangtoeslag te hervormen, waarbij kinderopvang vanaf 2029 vrijwel kosteloos zou worden voor werkende ouders en een maximaal vergoedingspercentage van 96% voor alle gezinnen zou gelden. De precieze uitwerking en effecten van deze beleidswijziging zijn echter nog onzeker. Voor kinderopvangorganisaties is het belangrijk om op tijd te anticiperen op deze veranderingen.

Dit onderzoeksproject is opgezet in samenwerking met twee kinderopvangorganisaties: Kinderopvang Zeeuws-Vlaanderen en Kober Kinderopvang in West-Brabant. Binnen het project werken beide organisaties gezamenlijk aan het verkrijgen van inzicht in ouderkeuzes en het gebruik van kinderopvangvoorzieningen.

'''Kinderopvang Zeeuws-Vlaanderen: evaluatie gratis voorschool'''

Kinderopvang Zeeuws-Vlaanderen voerde in de periode 2022–2024 een pilot uit met gratis kinderopvang in een aantal kernen. Deze pilot sloot aan bij het kabinetsvoornemen om kinderopvang in Nederland vrijwel kosteloos te maken. Door het uitstellen van deze landelijke plannen ontstond echter een mismatch met de financiering vanuit de Regio Deal, waardoor de pilot is beëindigd. Het lectoraat ''Healthy Region'' van HZ University of Applied Sciences heeft deze pilot onderzocht.

In aansluiting hierop bieden verschillende gemeenten in Zeeuws-Vlaanderen gratis voorschoolse educatie aan. De gemeente Sluis stelt vanaf januari 2025 voorschool beschikbaar voor peuters van twee tot vier jaar. De gemeenten Terneuzen en Hulst volgen vanaf augustus 2025, waarbij het aanbod geldt voor peuters van respectievelijk tweeënhalf tot vier jaar. In Terneuzen betreft dit vier uur per week en in Hulst acht uur per week. Deze regeling loopt tot en met 31 december 2026.

Het doel van het onderzoeksproject is om inzicht te verkrijgen in de ervaringen en afwegingen van ouders met betrekking tot formele kinderopvang. Hierbij wordt specifiek gekeken naar toegankelijkheid, maatschappelijke betekenis en de verwachte impact van beleidswijzigingen. Daarnaast richt het onderzoek zich op het gebruik en de waardering van het gratis voorschoolse aanbod binnen de betrokken gemeenten. De volgende onderzoeksvragen staan centraal:

· Welke factoren bepalen de keuze van ouders om wel of geen gebruik te maken van formele kinderopvang?

· Welke factoren bepalen de keuze van ouders om wel of geen gebruik te maken van gratis voorschool in hun gemeente?

· Welke impact heeft gratis voorschool op het aantal dagdelen dat ouders afnemen?

· Welke impact heeft gratis voorschool op de arbeidsparticipatie van ouders?

· En welke voor- en nadelen van gratis voorschool ervaren ouders op kind- en gezinsniveau?

In de periode januari–februari 2026 is een vragenlijst verspreid onder ouders van kinderen van twee tot vier jaar via het klantenbestand van Kinderopvang Zeeuws-Vlaanderen. Een eerste analyse van de resultaten is samengevat in een factsheet.

'''Kober Kinderopvang: voorbereiding op gratis kinderopvang'''

Kober Kinderopvang is een maatschappelijke kinderopvangorganisatie in West-Brabant met meer dan tweehonderd locaties. De organisatie zet zich actief in voor gelijke kansen voor ieder kind en werkt nauw samen met maatschappelijke partners, waaronder scholen, gemeenten en andere (jeugd)organisaties.

Een deel van de locaties van Kober bevindt zich in het grensgebied met België en heeft te maken met vergelijkbare vraagstukken als in Zeeuws-Vlaanderen. Ook hier kiest een structureel deel van de ouders voor kinderopvang in België. Hoewel Kober momenteel geen gratis kinderopvang aanbiedt, heeft de organisatie behoefte aan verdiepend inzicht in de motieven van ouders om al dan niet gebruik te maken van formele kinderopvang, evenals hun verwachtingen ten aanzien van toekomstige beleidsontwikkelingen, zoals gratis voorschool. De volgende onderzoeksvragen staan centraal:

· Welke factoren bepalen de keuze van ouders om wel of geen gebruik te maken van formele kinderopvang?

· Wat ervaren ouders als meerwaarde van een kinderdagverblijf/peutergroep op kind- en gezinsniveau?

· Wat zou gratis kinderopvang kunnen betekenen voor a) afname van dagdelen en b) de arbeidsparticipatie en werk-/gezinbalans van ouders?

Begin 2026 heeft Kober een vragenlijst uitgezet onder alle ouders binnen het huidige klantenbestand.{{About
|contact=
}}

Voor- en vroegschoolse educatie in de grensregio

2026-04-09T09:36:55Z

JMelker:

Voor- en vroegschoolse educatie in de grensregio

2026-04-09T09:30:24Z

JMelker: Created via Special:CreatePage

Juvent Zeeuwse jeugdzorgspecialist

2026-04-09T09:17:16Z

JMelker:

{{Concept
|parent=Stakeholders
|category type=Stakeholder
}}

{{Stakeholder
|name=Juvent Zeeuwse jeugdzorgspecialist
|address=Park Veldzigt
|house number=43
|postal code=4336 DW
|city=Middelburg
|link=https://www.juvent.nl/
|phone=0900 - 54 63 671
|image=Logo-juvent nieuw.jpg
}}

Bestand:Logo-juvent nieuw.jpg

2026-04-09T09:15:39Z

JMelker:

Flankerend onderzoek regionale netwerken

2026-04-02T08:51:11Z

JMelker:

{{Concept
|parent=Excellence and Innovation in Education
|category group=Excellence and Innovation in Education
|category type=Project
}}
{{Sidebar
| name en=Flanking research into regional networks
| start date=2024-09-02
| end date=2028-09-01
| summary=Kennisnetwerken in het Nederlandse onderwijsveld zijn belangrijk voor professionalisering en schoolontwikkeling maar er liggen nog voldoende uitdagingen om de opbrengsten van kennisnetwerken, zoals kennisdeling, te optimaliseren. Het lectoraat Excellence and Innovation in Education volgt in een groter verband drie regionale kennisnetwerken, zodat er richtlijnen geformuleerd kunnen worden die de effectiviteit van regionale kennisnetwerken voor de toekomst borgen en vergroten.
| summary en=Knowledge networks in the Dutch educational field are important for professionalization and school development, but there are still sufficient challenges to optimize the results of knowledge networks, such as knowledge sharing. The Excellence and Innovation in Education lectorate follows three regional knowledge networks in a larger context, so that guidelines can be formulated that safeguard and increase the effectiveness of regional knowledge networks for the future.
| contact=Patrick van Schaik
| stakeholder=Hogeschool Utrecht, Vrije Universiteit, Oberon
| sdg=Kwaliteitsonderwijs, Partnerschap om doelstellingen te bereiken
}}
== Flankerend onderzoek regionale netwerken ==
In het onderwijs zijn kennisnetwerken inmiddels een belangrijke route voor professionalisering en schoolontwikkeling. Voor veel onderwijsprofessionals behoort deelname aan kennisnetwerken dan ook tot een beproefd ingrediënt van hun professionele ontwikkeling. Daarnaast lijken onderwijsorganisaties tegenwoordig op organisatienetwerken die een collectieve verantwoordelijkheid oppakken in het op de kaart zetten van aan het onderwijs rakende (maatschappelijke) vraagstukken, zoals kansengelijkheid, leesonderwijs, passend onderwijs of het lerarentekort.

Naar het functioneren van kennisnetwerken is vanaf het prille begin veel onderzoek gedaan en er ligt inmiddels een kennisbasis rond processen en opbrengsten van kennisbenutting, -ontwikkeling, en -deling. Belangrijke randvoorwaarden zijn in beeld gebracht, zoals gedeelde visie, vertrouwen en voldoende middelen. En voor de effectieve werking van kennisnetwerken zijn twee verklarende mechanismen beschreven, te weten grensoverschrijding en gespreid leiderschap.

Tegelijkertijd zien we dat de kennisbasis nog onvoldoende sturing geeft aan het optimaliseren of inrichten van netwerken. Er lijkt bijvoorbeeld nog onvoldoende sprake van representativiteit van het onderwijsveld. En kennisdeling binnen en buiten de direct betrokkenen van een netwerk blijkt lastig: van activiteiten en opbrengsten gaat slechts een beperkte olievlekwerking uit, <s> </s>deels <s> </s>worden doordat concrete opbrengsten onvoldoende toegankelijk en/of overdraagbaar zijn vanwege een te schoolspecifieke focus of beperkte adaptiviteit.

In de huidige schaalvergroting naar regionale kennisnetwerken wordt de noodzaak van een goede representativiteit in deelnemers aan het netwerk en een goede olievlekwerking binnen en buiten het netwerk dringender om impact te garanderen. Tegelijkertijd worden in regionale kennisnetwerken processen van kennisdeling ingewikkelder door de complexe geneste structuur. Processen van kennisdeling moeten immers veelvuldig bestaande grenzen van subsystemen en niveaus doorbreken. De vraag rijst hoe de olievlekwerking in regionale kennisnetwerken vergroot, verduurzaamd en geborgd kan worden.

Een factor die positief van invloed zou kunnen zijn op zowel representativiteit als kennisdeling lijkt systeembewustzijn bij netwerkdeelnemers, gedefinieerd als begrip van het geheel en de noodzaak van dat geheel voor het oplossen van vraagstukken. Een tweede factor die in de werking en effectiviteit van grote regionale kennisnetwerken van invloed zou kunnen zijn is netwerkleiderschap. In netwerkleiderschap spelen zowel formele centrale leiderschapsrollen als tijdelijke informele leidersposities mee in de processen van kennisbenutting, - ontwikkeling en -deling.

In een gezamenlijk onderzoek met Oberon Onderzoek en Advies, de Hogeschool Utrecht (lectoraat Werken in het onderwijs) en de Vrije Universiteit van Amsterdam hebben we als doel om de kennisbasis over kennisbenutting, -ontwikkeling en -deling in kennisnetwerken te toetsen aan de actuele situatie in twaalf regionale kennisnetwerken. Onze verwachting is dat in deze complexe en dynamische systemen systeembewustzijn en netwerkleiderschap nodig zijn om de impact van de netwerken in termen van representativiteit, olievlekwerking en functionele verduurzaming te borgen.

De twaalf deelnemende netwerken hebben allen de subsidie [https://www.nro.nl/onderzoeksprogrammas/samenwerken-aan-onderwijskwaliteit-in-de-regio Samenwerken aan onderwijskwaliteit in de regio {{!}} NRO] ontvangen en zijn daarmee onderwerp van ons flankerend onderzoek. Namens het lectoraat Excellence and Innovation in Education van de HZ University of Applied Sciences volgen <s> </s>Patrick van Schaik (lector), senior onderzoeker Hilde Kooiker en docent-onderzoeker Marieta Rosendaal gedurende vier projectjaren drie van de participerende netwerken.

De hoofdvraag luidt: hoe krijgen kennisbenutting, -ontwikkeling en -deling vorm in regionale kennisnetwerken en wat is daarvan de effectiviteit in termen van representativiteit, olievlekwerking en verduurzaming van de netwerken? Om de hoofdvraag te beantwoorden richten wij ons op de volgende deelvragen, die zijn afgeleid van de kennisbasis en uitdrukking geven aan de diversiteit van de te onderzoeken netwerken:

1. Wie zijn de deelnemers aan de regionale kennisnetwerken en wat zijn kenmerken van deze deelnemers (achtergrond- en persoonskenmerken, expertise, rolopvattingen)?

2. Welke kennisbenutting, -ontwikkelings- en delingsactiviteiten en processen vinden plaats in de regionale kennisnetwerken en onder welke randvoorwaarden komen zij tot stand?

3. Wat is de aard van de opbrengsten in de regionale kennisnetwerken in termen van toegankelijkheid, overdraagbaarheid en adaptiviteit?

4. Hoe spelen systeembewustzijn en netwerkleiderschap een rol in de regionale kennisnetwerken?

5. Wat is de samenhang tussen (kenmerken van) deelnemers, activiteiten en processen van kennisbenutting, -ontwikkeling en -deling, aard van de opbrengsten en verklarende mechanismen systeembewustzijn en netwerkleiderschap in de regionale kennisnetwerken?

Beoogde opbrengsten van het onderzoek zijn uitbreiding en aanscherping van de kennis over effectieve regionale netwerkvorming in het onderwijsdomein, en afgeleid hiervan kennis voor bestaande en nieuwe netwerken in de vorm van richtlijnen, die de effectiviteit van regionale kennisnetwerken voor de toekomst borgen en vergroten.

Gedurende de looptijd van het flankerend onderzoek zullen we opgedane kennis en inzichten via (tussentijdse) rapportages, leidraden, factsheets, presentaties en andere relevante informatie delen via onze website. Verder organiseren we voor alle participerend netwerken een jaarlijkse ‘terugkoppelingsdag’ in oktober/november en zijn we met enige regelmaat te vinden op congressen voor praktijkgericht wetenschappelijk onderwijsonderzoek.
[[Bestand:Flankerend onderzoek regionale kennisnetwerken tussenrapportage2 2025.pdf|miniatuur]]

[[Media:Flankerend onderzoek regionale kennisnetwerken tussenrapportage 2024.pdf|Hier]] vind je de jaarrapportage van 2024 en hier die van 2025.

Dit onderzoek is mogelijk gemaakt door het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO). Wil je er meer over weten? Neem dan contact op met Patrick van Schaik: p.w.van.schaik@hz.nl.

Bestand:Flankerend onderzoek regionale kennisnetwerken tussenrapportage2 2025.pdf

2026-04-02T08:50:26Z

JMelker:

Weerbaarheid jeugdprofessionals door zingeving in werk

2026-03-30T07:02:10Z

JMelker:

{{Concept
|parent=Excellence and Innovation in Education
|category group=Excellence and Innovation in Education
|category type=Project
}}
{{Sidebar
|name en=Resilience youth professionals through meaning in work
|start date=2023-01-01
|end date=2027-01-01
|summary=Te veel jeugdprofessionals stoppen tijdens de eerste twee jaar met hun werk en gaan op zoek naar een andere baan. Dat is een probleem voor een arbeidsmarkt die toch al onder druk staat. Sterre Hoenderop-Gielen is een onderzoek gestart met als doel de weerbaarheid van startende jeugdprofessionals door middel van onderwijs in zingeving te versterken, zodat uitval in die eerste twee jaar voorkomen kan worden.
|summary en=Too many youth professionals quit their work during the first two years and look for another job. That is a problem for a labor market that is already under pressure. Sterre Hoenderop-Gielen has started a study with the aim of strengthening the resilience of starting youth professionals through education in meaning, so that dropout can be prevented in those first two years.
|theme=Vitaliteit
|sdg=Goede gezondheid en welzijn, Kwaliteitsonderwijs, Partnerschap om doelstellingen te bereiken
}}

== Weerbaarheid jeugdprofessionals door zingeving in werk ==

[[File:Promotieonderzoek jeugd.png|thumb]]Het werkveld jeugd staat onder druk: het aantal cliënten stijgt, de zorgvragen worden complexer en door een personeelstekort is er minder ruimte om startende professionals in te werken. Het gevolg hiervan is een verhoogd risico op uitval van jeugdprofessionals binnen twee jaar na afstuderen: zij zoeken een andere baan of krijgen een burn-out. Het is belangrijk om deze neerwaartse spiraal te keren en de weerbaarheid van jeugdprofessionals te vergroten, zodat zij meer voldoening ervaren in hun werk en de kwaliteit van hulpverlening verbeteren.[[File:1000012538.jpg|alt=Werkveldbijeenkomst|thumb|Domeindag over weerbaarheid op HZ (6 november 2023)]]

Dit onderzoek is gericht op het versterken van de weerbaarheid van startende jeugdprofessionals op basis van zingeving in werk, om de uitval van startende jeugdhulpverleners tegen te gaan. Zinvol of betekenisvol werk staat in relatie met bevlogenheid, werkplezier en vakmanschap en dit zouden beschermende factoren tegen uitval kunnen zijn. Er wordt nauw samengewerkt met de belanghebbenden in de jeugdhulpverleningspraktijk - studenten, startende en ervaren jeugdprofessionals en hun leidinggevenden -, omdat de kennis en expertise van deze deelnemers als onmisbaar worden gezien.

In 2023 is een literatuuronderzoek gestart naar de relatie tussen weerbaarheid in de jeugdhulpverlening en zingeving in werk. Dit wordt in 2024 gevolgd door focusgroepinterviews met studenten Pedagogiek van HZ University of Applied Sciences, startende jeugdhulpverleners, ervaren jeugdhulpverleners en leidinggevenden van jeugdhulporganisaties in Zeeland. Verdiepende interviews met studenten, starters en jeugdprofessionals die binnen drie jaar na afstuderen gestopt zijn, bieden aanvullend inzicht in praktijkervaringen op dit gebied.
[[File:Reviewbijeenkomst 18 mrt 2025.jpg|alt=|thumb|Reviewbijeenkomst onderwijsinterventie op HZ (18 maart 2025)]]
Op basis van de resultaten van het literatuuronderzoek en de (focusgroep)interviews wordt in 2024-2025 een onderwijsinterventie ontwikkeld, door een actiegroep bestaande uit vertegenwoordigers van de belanghebbenden: studenten, startende en ervaren jeugdprofessionals, leidinggevenden en onderwijsprofessionals. In 2025-2026 wordt deze onderwijsinterventie ingezet op de HZ University of Applied Sciences en wordt de impact daarvan op studenten en startende jeugdprofessionals onderzocht. De onderzoeksresultaten leiden tot conclusies die direct toepasbaar zijn in het onderwijs en de praktijk.

[https://hz-university.foleon.com/hz-discovery/hz-discovery-nl-juni-2024/sterre-hoenderop-over-haar-nwo-beurs Lees hier] een interview met Sterre over haar onderzoek.

Op dinsdag 10 september 2024 werden de eerste resultaten van het literatuuronderzoek en de praktijkverkenning gedeeld tijdens een onderzoeksbijeenkomst op HZ in Vlissingen. In deze constructieve bijeenkomst met fijne sfeer zijn de aanwezigen in dialoog gegaan over de herkenbaarheid van de resultaten uit het literatuuronderzoek en de praktijkverkenning, ontbrekende aandachtspunten en aanknopingspunten voor het onderwijs die hieruit voortvloeien.

De bevindingen uit het literatuuronderzoek dat zingeving een rol speelt in risico- en weerbaarheidsfactoren, die elkaar beïnvloeden in balancerende, parallelle en transformerende processen, werden herkend door het werkveld. Met name secundaire traumatisering en werk-privébalans werden uitgelicht. Ook de gezamenlijke thema’s en de verschillende perspectieven op weerbaarheid in relatie tot zingeving in de praktijkverkenning riepen herkenning op: het grote verantwoordelijkheidsgevoel van starters en de keerzijde daarvan, wanneer perfectionisme en moeilijk om hulp kunnen vragen de weerbaarheid van startende jeugdhulpverleners aantasten.
[[File:Reviewbijeenkomst 10 juni 2025.jpg|thumb|Reviewbijeenkomst onderwijsinterventie op HZ (10 juni 2025)]]
Het perfectionisme en de innerlijk ervaren druk van startende jeugdhulpverleners werd in relatie gebracht met factoren op macroniveau, wat onderbelicht was in de gepresenteerde resultaten: de druk binnen organisaties door personeelstekort, maatschappelijke kaders en de rol van social media. Samen leidt dit tot een spanningsveld voor starters, die hoge druk ervaren in een omgeving met weinig ruimte voor inwerken, in combinatie met een verminderde werk-privébalans door social media. Het belangrijkste aanknopingspunt voor onderwijs om de weerbaarheid op basis van zingeving in werk te versterken ligt in het vergroten van zelfkennis en persoonlijk leiderschap van studenten. Ook is een inwerktraject in een warme omgeving nodig voor weerbaarheid op basis van zingeving, waar starters zich gezien en gewaardeerd voelen en ze mogen leren van fouten maken binnen een steunend team.
Dit pleit voor een gezamenlijke aanpak van opleiding en werkveld om een overbrugging te bieden aan starters, waarin hun identiteitsontwikkeling en reflectie op persoonlijke en professionele ervaringen in een doorgaande lijn vanuit de opleiding ook in de praktijk gevoed wordt.

Een verslag van de bijeenkomst en de gevoerde dialogen vind je [[Media:Opbrengst Onderzoeksbijeenkomst Jeugd 10 september 2024 def.pdf|hier]]. Inmiddels hebben ook de [[Media:Opbrengst reviewbijeenkomst werkveld jeugd 18 maart 2025.pdf|eerste]] en [[Media:Opbrengst reviewbijeenkomst werkveld jeugd 10 juni 2025.pdf|tweede]] reviewbijeenkomst van de ontwikkelde onderwijsinterventie plaatsgevonden.

{{About
|contact=Sterre Hoenderop
|stakeholder=Stichting Lentekind, Advizo, Jeugdbescherming west, Juvent Zeeuwse jeugdzorgspecialist, William Schrikker Jeugdbescherming & Jeugdreclassering, Klaver4 Zorg en welzijn, Gemeente Borsele, Toegang In Middelburg, Centrum voor jeugd en gezin, Vivet Ambulante hulpverlening & Coaching, Veilig thuis
}}