Revision as of 10:54, 2 February 2026

Voordelen

Uit de literatuur blijkt dat er diverse voordelen zijn verbonden aan (semi) gratis kinderopvang (zie Tabel 2). Een van de meest genoemde factoren is de positieve impact op de arbeidsparticipatie door vrouwen. Hoewel dit effect voornamelijk wordt waargenomen bij hoogopgeleide vrouwen, en het minder sterk is bij laagopgeleide vrouwen. Naast arbeidsparticipatie worden ook kind ontwikkeling en gelijke kansen voor elk kind als voordelen genoemd. Momenteel maken kinderen uit lagere sociaaleconomische klassen minder gebruik van kinderopvang, dit wordt deels gelinkt aan de complexiteit van het huidige subsidiesysteem. Dit resulteert erin dat deze kinderen al met een achterstand aan het basisonderwijs beginnen, kinderopvang speelt namelijk een essentiële rol bij de sociale, cognitieve en schoolse ontwikkeling van kinderen.

Volgens enkele experts zal de combinatie van de toenemende arbeidsparticipatie van (hoogopgeleide) vrouwen en een betere start voor elk kind uiteindelijk resulteren in een rendabele investering in gratis kinderopvang. De stijging van vrouwen op de arbeidsmarkt zal leiden tot een toename van economische activiteit en belastinginkomsten, terwijl de investering in de ontwikkeling van kinderen ervoor zal zorgen dat zij beter voorbereid zijn op de toekomst. Door deze effecten zal de samenleving op de lange termijn volgens de experts op meerdere domeinen profiteren van gratis kinderopvang.

Tabel 2. Voordeel gratis kinderopvang per regio

Omschrijving voordeel	Stakeholder(s)	Land	Bron	Toelichting
Toename in arbeidsmarktparticipatie door moeders bij kinderen van 0-3 jaar, kinderen uit achterstandsgezinnen hebben baat bij gratis kinderopvang, goed voor de kind ontwikkeling en zorgt voor gedragsmatige veranderingen binnen het gezin	Moeders kinderen gezin	Duitsland	Busse & Gathmann, 2015, Busse & Gathmann, 2018 Busse & Gathmann, 2020	Wetenschappelijk artikel Empirische data
Toename arbeidsparticipatie vrouwen	Moeders	Nederland	Bettendorf, Jongen & Muller, 2015	CBP Discussion paper
Toename arbeidsparticipatie moeders	Moeders	Malta	Borg, A., 2015	Review voor Europese Commissie
Arbeidsparticipatie moeders; van parttime naar fulltime	Moeders	UK	Brewer et al., 2022	Wetenschappelijk artikel
Verbreken deeltijdcultuur vrouwen (zie figuur)	Moeders	Nederland	Bokhorst & Hemerijck, 2023	Wetenschappelijk artikel
Uit enquête blijkt dat 1/3 (voornamelijk moeders) meer zou willen gaan werken wanneer kinderopvang gratis zou worden	Moeders	Nederland	Template:Cite	Artikel
Voorzieningen blijven bestaan; kinderen trekken niet weg uit de regio; toename gebruik kinderopvang; kwaliteit opvang is verbeterd; kind ontwikkeling en werkgelegenheid	Moeders	Nederland, Zeeuws-Vlaanderen	Template:Cite	Artikel tijdschrift Management Kinderopvang
Arbeidsparticipatie moeders	Moeders	Zweden	Template:Cite	Wetenschappelijk artikel
Positieve effecten op sparen, schoolgereedheid en kwaliteit van het gezin. Positieve impact op werk bij lage inkomens (voornamelijk vrouwen). Algehele gebruik van kinderopvang nam toe.	Moeders; gezinnen; kinderen; leefomgeving	UK	Template:Cite	Presentation to the ICMEC International Seminar
Arbeidsparticipatie vrouwen	Moeders	België en Zweden	Template:Cite	Boekhoofdstuk
Kansengelijkheid; ontzorgen van werkende en niet werkende ouderen	Gezinnen;	Nederland	Template:Cite	Onderzoeksrapport
Hoogopgeleide vrouwen gaan meer werken; gebruik van kinderopvang neemt toe wanneer deze gratis wordt; huidige systeem is te complex en niet toegankelijk genoeg	Moeders	Nederland	Template:Cite	Opiniestuk
Kinderopvang bevordert de schoolse en sociale vaardigheden van kinderen (zeker voor kinderen in kwetsbare omstandigheden) Arbeidsparticipatie ouders	Kinderen; Ouders; Gezinnen	België	Template:Cite	Opiniestuk
Verhoogd welbevinden, sociale en cognitieve ontwikkeling van kinderen wat lijdt tot productiviteit in de economie; Zorgt voor de verbetering van de algehele leefbaarheid; Verschil tussen mannen en vrouwen kleiner	Moeders/vrouwen; kinderen; leefomgeving	UK	Template:Cite	Wetenschappelijk artikel
Positief effect arbeidsparticipatie	Moeders	Canada	Template:Cite	Online artikel
Korte termijn: Hogere arbeidsparticipatie vrouwen en gelijkheid man vrouw; Vermindering stress bij ouders; Investering in gratis kinderopvang wordt bij verschillende situaties terugverdiend; Kinderen in kwetsbare situaties meer kansen en huidige systeem is te complex	Moeders; kinderen; gezinnen; arbeidsmarkt /economie; algemene leefomgeving	Nederland	Template:Cite	Online artikel
Kind ontwikkeling en kind en kansengelijkheid	Kinderen	UK	Template:Cite	Rapport Childcare Survey 2018
Arbeidsparticipatie moeders	Moeders	Brazilië	Template:Cite	Wetenschappelijk artikel
Kansengelijkheid achterstandsproblematiek	Kinderen	Nederland; Waddeneilanden	Template:Cite	Opiniestuk
Gebrek aan betaalbare kinderopvang is belemmering voor betaald werk; Kind ontwikkeling	Kinderen	Nederland	Template:Cite	Boek
Belang kinderopvang: (1) vergroten kansen voor kinderen, evenals een latere selectie of meer mogelijkheden vervolgonderwijs. (2) Tegengaan educatieve kloof (3) Verdient zichzelf terug op lange termijn door rendement positieve effecten achterstandskinderen.	Kinderen; economie	Nederland	Template:Cite	Wetenschappelijk artikel (inclusief kosten-baten analyse)
Arbeidsparticipatie vrouwen; Mannen meer participatie in het gezin; Economische winst op lange termijn; Betere cognitieve, sociale en emotionele ontwikkeling; Huidige systeem is voor ouders te duur (gem duurder dan in andere landen).	Moeders; Mannen; Economie; Kinderen	Nederland	Template:Cite	Opinie

@@ Line 54: / Line 54: @@
 |Moeders
 |UK
-|{{Cite|resource=Resource Hyperlink 01366|name=Brewer  et al., 2022|dialog=process-linkwebsite-dialog}}
+|[https://doi.org/10.1016/j.labeco.2021.102100 Brewer  et al., 2022]
 |Wetenschappelijk  artikel
@@ Line 61: / Line 61: @@
 |Moeders
 |Nederland
-|{{Cite|resource=Resource Hyperlink 01367|name=Bokhorst  & Hemerijck, 2023|dialog=process-linkwebsite-dialog}}
+|[https://esb.nu/nederland-zou-moeten-experimenteren-met-publieke-kinderopvang Bokhorst  & Hemerijck, 2023]
 |Wetenschappelijk  artikel